E-İrsaliye Nedir?

E-İrsaliye, kağıt ortamda düzenlenen sevk irsaliyesinin elektronik ortamda oluşturulmuş halidir. Türkiye’de Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından belirlenen standartlara uygun olarak dijital ortamda düzenlenen, gönderilen ve saklanan bir elektronik belgedir.

E-İrsaliye, sevkiyat işlemlerinin dijital ortamda takip edilmesini sağlar ve bu süreçte kağıt kullanımını ortadan kaldırır. E-İrsaliye uygulaması, e-Fatura sistemine dahil olan mükelleflerin kullanmak zorunda olduğu bir sistemdir.

E-İrsaliyenin Avantajları

• Maliyet Tasarrufu: Kağıt, baskı ve kargo masraflarını ortadan kaldırır.

• Hızlı Gönderim: İrsaliyeler anında alıcıya ulaşır ve dijital ortamda izlenir.

• Kolay Takip: Sevkiyat işlemleri elektronik ortamda takip edilir ve raporlanır.

• Çevre Dostu: Kağıt kullanımını azaltarak çevreye katkı sağlar.

• Yasal Güvence: Elektronik imza ve mali mühür ile güvence altına alınır.

• Hızlı Erişim: İrsaliyelere istenildiği anda dijital ortamda erişilebilir.

Kimler E-İrsaliye Kullanmak Zorundadır?

• E-Fatura mükellefleri

• Akaryakıt sektörü ve maden işletmeleri

• Brüt satış hasılatı belirli bir tutarı aşan mükellefler (genellikle 10 milyon TL ve üzeri)

• Özel entegratör firmaları

• İnternet üzerinden mal veya hizmet satışı yapanlar

E-İrsaliye Türleri

1. Satış İrsaliyesi:

   • Malın satıcıdan alıcıya gönderilmesi durumunda düzenlenir.

2. İade İrsaliyesi:

   • Alıcı tarafından gönderilen ürünlerin iadesi durumunda düzenlenir.

3. Nakliye İrsaliyesi:

   • Malın bir yerden başka bir yere taşınması sırasında düzenlenir.

E-İrsaliye Nasıl Düzenlenir?

1. Mali Mühür Temini: İlk olarak mali mühür alınır.

2. Başvuru Yapılması: GİB’in resmi internet sitesinden e-İrsaliye başvurusu yapılır.

3. Yazılım Kullanımı: GİB onaylı özel entegratör yazılımı seçilir.

4. İrsaliye Oluşturma: E-İrsaliye, GİB tarafından belirlenen UBL-TR XML formatında hazırlanır.

5. Gönderim ve Raporlama: Oluşturulan irsaliye, alıcıya dijital ortamda iletilir ve GİB’e raporlanır.

E-İrsaliye ile E-Fatura Arasındaki Farklar

E-İrsaliye İçeriği Nasıl Olmalıdır?

Bir e-İrsaliyenin içermesi gereken bilgiler:

• İrsaliye numarası ve tarihi

• Gönderici ve alıcı bilgileri

• Taşıyıcı bilgileri

• Malın cinsi, miktarı ve birim fiyatı

• Taşıma tarihi ve saati

• Mali mühür veya elektronik imza

E-İrsaliye İptali Nasıl Yapılır?

• E-İrsaliye düzenlendikten sonra, gönderici tarafından iptal edilebilir.

• İptal işlemi, sevkiyat işlemi başlamadan önce yapılmalıdır.

• İptal edilen irsaliyeler, sistem üzerinde kaydedilir ve GİB’e bildirilir.

E-İrsaliye Saklama Süresi

Vergi Usul Kanunu’na göre, e-İrsaliyeler en az 10 yıl boyunca dijital ortamda saklanmalıdır. Bu süreçte belgelerin güvenli bir dijital arşivde muhafaza edilmesi gerekmektedir.

E-İrsaliyenin Yasal Dayanağı

• Vergi Usul Kanunu (VUK) 487 Sıra No’lu Tebliğ: E-İrsaliyenin düzenlenme, gönderilme ve saklanma esaslarını belirler.

• Türk Ticaret Kanunu (TTK): Elektronik belgelerin yasal delil niteliği ve saklanması ile ilgili hükümleri kapsar.

E-İrsaliye Örneği Nasıl Olmalıdır?

Bir e-İrsaliye örneğinde aşağıdaki bilgiler bulunmalıdır:

• Gönderici ve alıcı unvanı, adresi ve vergi numarası

• İrsaliye numarası ve tarihi

• Taşıyıcı firma bilgileri

• Sevk edilen malların detayları (ürün adı, miktar, birim fiyat)

• Teslim tarihi ve saati

• Mali mühür ve elektronik imza

Sıkça Sorulan Sorular

1. E-İrsaliye düzenlemek zorunlu mu?

   • Evet, e-Fatura mükellefleri için e-İrsaliye düzenlemek zorunludur.

2. E-İrsaliye nasıl iptal edilir?

   • Sevkiyat başlamadan önce iptal işlemi yapılabilir. Bunun için GİB portalı kullanılmalıdır.

3. E-İrsaliye gönderildikten sonra değişiklik yapılabilir mi?

   • Hayır, gönderildikten sonra irsaliye üzerinde değişiklik yapılamaz. Ancak iptal edilip yeni bir irsaliye düzenlenebilir.

4. E-İrsaliye ile birlikte kağıt irsaliye düzenlenmeli mi?

   • Hayır, e-İrsaliye düzenlendiğinde kağıt irsaliye kullanmaya gerek yoktur.

5. E-İrsaliye raporlaması nasıl yapılır?

   • GİB sistemine anlık olarak raporlanır ve ayrıca aylık dönemler halinde de raporlama yapılabilir.